Inhoud partijgegevens

Transponeren is het in een andere toonsoort zetten van een melodie en is eigenlijk niets anders dan alle noten van alle partijen een vast aantal halve tonen hoger of lager noteren. Als je een enkele partij in een partituur wilt omzetten voor een transponerend instrument gebruik je transpositie.

Transponeren voor beginners

De snelste manier om een muziekstuk een halve toon hoger of lager te krijgen is het gebruik maken van de transponeerknoppen op de knoppenbalk: button-up.jpg en button-down.jpgof met de daaraan verbonden sneltoetsen <ctrl-uparrow.gif > en <ctrl-downarrow.gif >. Met herhaald toepassen zorg je ervoor dat je muziek op de juiste plek komt te staan.

 

Twee keer button-up.jpg drukken om een Bes-partij te maken, drie keer button-down.jpg voor een Es-partij.

 

Verkeerde knopje gebruikt: <ctrl-z> maakt weer ongedaan.

Transponeren voor gevorderden

Om met MusiCAD bladmuziek om te zetten in een andere toonsoort kies je na openen van het betreffende muziekstuk [Partij|transponeren] (of de corresponderende knop transponeren.jpg op de knoppenbalk). (In wijzigmodus is transponeren niet mogelijk, de knop is dan buiten werking gezet, gebruik dan eerst transponeren1.jpg om naar het hoofdscherm te gaan).

 

Toonsoorten die een kwint (7 halve tonen) uit elkaar liggen (zoals D en A), liggen muzikaal dicht bij elkaar. Het aantal kruisen en/of mollen dat bij die toonsoort hoort verschilt steeds één. Daarom ligt het voor de hand om gebruik te maken van de kwintencirkel.

transpon3.jpg

Meestal zul je de hele partituur willen transponeren (klinkt wel zo fijn...), maar indien nodig kun je het veldje PARTITUUR uitvinken om alleen de huidige partij te transponeren.

Met de pijltjestoetsen <leftarrow.gif> en <rightarrow.gif> kun je een nieuwe positie op de kwintencirkel kiezen, terwijl je met <downarrow.gif> en <uparrow.gif> of de octaveringsknoppen resp. een verhoging of verlaging met een octaaf kunt aangeven. Met <m> of de mineur/majeur knop kun je kiezen voor een mineur of majeur toonsoort. Onderin is steeds te zien hoeveel halve noten omhoog/omlaag de melodie zal worden getransponeerd (een oktaaf is 12 halve noten).

In MusiCAD worden niet alleen de noten getransponeerd, maar ook de bij de melodie aangegeven akkoordsymbolen, indien van toepassing. Alle tekst die met het MusiCAD-font genoteerd staat, beschouwt MusiCAD als akkoorden die getransponeerd moeten worden.

 

Als een tekstbestand (met daarin akkoordsymbolen) was ingesloten middels een sectietekst, dan worden ook de akkoordsymbolen daarin getransponeerd.

 

Voor toonsoorten met 5, 6 of zeven mollen vink je eerst het vakje 7 mollen af.

Voorbeelden

Het onderstaande stukje bevat de toonladder van E-groot.

transponeren2.jpg

Getransponeerd naar D-groot (alles klinkt een hele toon lager, twee kruisen minder, twee toonsoorten linksom op de kwintencirkel) wordt dat:

transponeren3.jpg

Het eerste stukje maar nu met alleen de voortekens gewijzigd klinkt (op de piano) precies als het eerste stukje.

transponeren4.jpg

Veelvoorkomende bewerkingen zoals het in een andere toonsoort zetten van een partij voor transponerende instrumenten zoals trompet of saxofoon kun je met partijbewerking makkelijker uitvoeren.

 

Zie ook:

     theorie

     transpositie

     kwintencirkel

     kruisen en mollen

musicad.nl
musicad.com
Volg MusiCAD op Twitter
Transponeren